संक्षिप्त इतिहास
शिक्षाको उज्यालो घामबाट भविष्यका कर्णधार बालबालिकाहरू वञ्चित नहोस् भन्ने पवित्र उद्देश्यका साथ बुढानीलकण्ठ नगरपालिका–१३, तत्कालीन महांकाल गाउँ पञ्चायत अन्तर्गत चुनिखेल टुसाल निवासी समाजसेवी तथा शिक्षाप्रेमी श्री वीरबहादुर श्रेष्ठले यस विद्यालयको स्थापना गर्नुभएको हो। त्यस समयमा उक्त क्षेत्रमा शिक्षित व्यक्तिहरूको अभाव भएकाले चितवन जिल्लाबाट एक शिक्षित व्यक्तिलाई ल्याई आफ्नै घरमा बालबालिकाहरूलाई भेला गरेर पठनपाठन सुरु गरिएको थियो।
विद्यालय सञ्चालनका प्रारम्भिक दिनहरू निकै चुनौतीपूर्ण थिए। शिक्षण कार्य व्यक्तिको घरमै सञ्चालन गरिन्थ्यो भने आवश्यक खर्च समाजसेवी, शिक्षाप्रेमी तथा चन्दादाताहरूबाट संकलित रकममार्फत व्यवस्थापन गरिन्थ्यो। यसरी घरघरमा सञ्चालन हुँदै आएको शिक्षण कार्यलाई संस्थागत स्वरूप दिन विद्यालयका संस्थापक अध्यक्ष श्री वीरबहादुर श्रेष्ठ, समाजसेवी जुजुमान श्रेष्ठ तथा टुसाल निवासी जुजुभाइ श्रेष्ठको अथक प्रयासबाट वि.सं. २०१७ साल पौष १७ गते शिक्षा मन्त्रालयबाट “श्री नौलिन प्राथमिक विद्यालय” का रूपमा औपचारिक स्वीकृति प्राप्त भयो।
विद्यालयको नाम “नौलिन” रहनुको पनि ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्व रहेको छ। चुनिखेल गाम्चामा अवस्थित नौलिन भद्रकाली देवीको मन्दिर स्थानीयवासीहरूको आस्था र श्रद्धाको केन्द्र हो। त्यही देवीको नामबाट विद्यालयको नाम “नौलिन” राखिएको मानिन्छ। स्थानीय समुदायले देवीलाई इष्टदेवीका रूपमा पूजा गर्ने तथा जात्रा मनाउने परम्परा रहेको छ।
विद्यालयले स्वीकृति पाएपछि पनि लामो समयसम्म आफ्नै भवन नहुँदा स्थानीय व्यक्तिहरूको घरमा पठनपाठन सञ्चालन गरिएको थियो। स्थापना भएको पाँच वर्षपछि वि.सं. २०२३ सालमा स्थानीय समाजसेवी श्री जुजुमान श्रेष्ठले आफ्नै जग्गामा जनश्रमदानमार्फत तीन कोठे कच्ची भवन निर्माण गरिदिनुभएको थियो। यसले विद्यालयलाई संस्थागत रूपमा अघि बढ्न ठूलो सहयोग पुग्यो।
विद्यार्थी संख्या बढ्दै जाँदा विद्यालयको भौतिक विस्तार पनि आवश्यक बन्दै गयो। वि.सं. २०३७ तथा २०४३ सालमा श्री सुकुनारायण श्रेष्ठद्वारा प्रदान गरिएको जग्गामा दुई कोठे कच्ची भवन निर्माण गरियो। यसरी विद्यालयले प्राथमिक तहसम्मको शिक्षण कार्य व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्न थाल्यो।
वि.सं. २०४८ साल जेठ ३ गते आएको भीषण हावाहुरीले विद्यालयको कच्ची भवनमा ठूलो क्षति पुर्यायो। त्यसपछि “प्लान इन्टरनेशनल नेपाल” को सहयोगमा ६ कोठे पक्की भवन निर्माण गरियो। त्यसैगरी वि.सं. २०५५ सालमा जापानी संस्था JAFS को सहयोगमा भवनमा थप तला निर्माण गरिएको थियो। पछि वि.सं. २०६९ सालमा विद्यालय भवनमा तेस्रो तला थपियो।
तर वि.सं. २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पले विद्यालय भवनमा गम्भीर क्षति पुर्यायो, जसका कारण पुरानो भवनमा कक्षा सञ्चालन गर्न असम्भव बन्यो। त्यसपछि स्थान अभावका कारण नयाँ भवन निर्माणका लागि बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाबाट अनुमति प्राप्त गरी जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई (शिक्षा) मार्फत १६ कोठा सहितका तीन वटा पक्की भवन निर्माण गरियो। हाल प्राथमिक तहको शिक्षण कार्य पुरानो भवनमा तथा निम्न माध्यमिक र माध्यमिक तहको शिक्षण नयाँ भवनबाट सञ्चालन हुँदै आएको छ।
विद्यालयले स्थापनाकालदेखि नै गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्दै समाजमा शैक्षिक चेतना फैलाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। विद्यालयमा अनुशासन, नैतिक शिक्षा तथा सामाजिक उत्तरदायित्वलाई विशेष महत्व दिइन्छ। विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक ज्ञानसँगै व्यवहारिक जीवनोपयोगी सीप सिकाउने उद्देश्यले विभिन्न अतिरिक्त क्रियाकलापहरू सञ्चालन गरिन्छन्।
स्थानीय समुदाय, अभिभावक, शिक्षक तथा व्यवस्थापन समितिको निरन्तर सहयोग र समर्पणका कारण विद्यालयले लामो समयदेखि सफलतापूर्वक आफ्नो शैक्षिक यात्रा अगाडि बढाइरहेको छ। आज श्री नौलिन माध्यमिक विद्यालय बुढानीलकण्ठ क्षेत्रको एक प्रतिष्ठित सामुदायिक विद्यालयका रूपमा परिचित छ। विद्यालयले भविष्यमा पनि गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्दै समाज र राष्ट्र निर्माणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने लक्ष्य राखेको छ।
गतिविधिका फोटोहरु
प्राप्त गरेका सम्मान तथा पुरस्कार
भौतिक संरचना बिवरण
शिक्षक तहगत/बिषयगत विवरण
अतिरिक्त क्रियाकलाप
बिधार्थी क्लबहरू
विद्यार्थी विवरण कक्षागत
• PG — २० जना
• Nursery — २८ जना
• UKG — ३० जना
• कक्षा १ — ३० जना
• कक्षा २ — ५० जना
• कक्षा ३ — ५१ जना
• कक्षा ४ — ६२ जना
• कक्षा ५ — ६५ जना
• कक्षा ६ — ६३ जना
• कक्षा ७ — ७० जना
• कक्षा ८A — ३२ जना
• कक्षा ८B — ३१ जना
• कक्षा ९A — ३४ जना
• कक्षा ९B — ३३ जना
• कक्षा १०A — ३१ जना
• कक्षा १०B — ३१ जना